water + land

Pieter Schengenga

directeur, landschapsarchitect

Pieter Schengenga is landschapsarchitect en directeur van H+N+S Landschapsarchitecten. Zijn uitdaging is de volledige integratie van nut en schoonheid in één plan. Daarom koppelt hij zijn liefde voor het Nederlandse landschap aan een bijzondere fascinatie voor techniek: de werking van het systeem. Pieter werkt aan een breed scala van projecten. Regionaal ontwerp en visievorming hebben zijn bijzondere belangstelling. Het werken volgens de lagenbenadering is voor hem daarbij vanzelfsprekend, vanuit het idee dat unieke kwaliteiten altijd ontstaan door een specifieke wisselwerking tussen ondergrond, water en natuur, netwerken en landgebruik. Pieter legt in deze plannen altijd logische verbindingen tussen het verleden, het heden en de toekomst. Ook heeft hij veel ervaring in en belangstelling voor projecten op het gebied van water en ontwerp.

WATER EN RUIMTE

De betrokkenheid bij Ruimte voor de Rivier is een ‘lange lijn’ in Pieters werk. Deze loopt van de Langetermijnvisie en toekomstbeelden (2003), via planstudies voor onder andere de omgeving van Zuthpen en Kampen tot en met de concrete uitvoering van Ruimte voor de Waal in Nijmegen (landschapsplan in uitvoeringsfase), de IJsseldelta en de dijkversterkingen langs de Nederrijn en Lek (Handreiking ruimtelijke kwaliteit HOP en uitvoeringsbegeleiding namens Waterschap Rivierenland). Ook was Pieter betrokken bij de Noordelijke Maasdijken (supervisie bij het opstellen van de handreikingen ruimtelijke kwaliteit, opdracht Waterschap Limburg). Pieter exporteerde zijn landschappelijke benadering van watervraagstukken naar onder andere New Orleans en Long Island. Hij kent de verschillende rollen die een landschapsarchitect binnen dergelijke langlopende complexe projecten kan spelen: aan de zijde van de initiatiefnemer, maar ook aan de zijde van aannemers tijdens tenders en uitvoering. Hij kan zich daardoor inleven in de verschillende belangen, en weet hoe je de ruimtelijke ambities voor de volgende fasen moet borgen. Sinds eind 2018 onderzoekt hij namens H+N+S de knelpunten en kansen voor tegengaan van verdroging van de Hoge Zandgronden (Deltaprogramma).

AANDACHTSVELDEN

ENERGIE EN RUIMTE

Voor Provincie Zuid-Holland deed Pieter onderzoek naar de mogelijkheden van windmolens in en rond de nationale landschappen. Daarna was Pieter betrokken bij de volgende ronde: beoordeling van nieuwe locaties die in de VRM in Zuid-Holland worden opgenomen. Voor de grote windenergieopgave in de Wieringermeer (400 MW) ontwikkelde Pieter het beeldkwaliteitsplan. Samen met Over Morgen organiseerde hij de ateliers in het kader van de duurzame energieverkenning in de Noord Veluwe. In 2018-2019 is Pieter betrokken bij het opstellen van de energievisie voor gemeente Enschede, de ontwikkeling van een kader voor zonnevelden in Provincie Zuid-Holland en het opstellen van de Regionale Energiestrategie Zaanstreek-Waterland. Voor het Groenontwikkelfonds Brabant werd in 2018 een concept ontwikkeld voor de verbinding tussen natuurontwikkeling en duurzame energieproductie.

ERFGOED

Voor de Zuid-Hollandse landgoederenzone is een samenhangende visie opgesteld. Hierbij zijn deelgebieden met onderscheidende kwaliteiten benoemd. Bij de opstelling is samengewerkt met de Erfgoedtafel, een overleg van diverse belanghebbenden en geïnteresseerden op het gebied van erfgoed. Per gebied en per landgoed zijn concrete maatregelen benoemd waarmee deze nieuwe betekenis zouden krijgen als kwaliteit in de verstedelijkte regio. Andere projecten waarbij erfgoed een grote rol speelden zijn bijvoorbeeld de gebiedsvisie voor het werelderfgoed Kinderdijk, erfgoedlijn romeinse Limes en het plan voor de versterking van de Molenkade in Groot Ammers (regionale waterkering).

DUURZAME REGIO

In het landschapsontwikkelingsplan Tynaarlo is de lagenbenadering als model voor duurzame ontwikkeling van het landelijke gebied consequent doorgevoerd. Het stelsel van beekdalen zorgt voor een natuurlijke samenhang. De hogere ruggen daartussen en ook de dorpen kregen elk hun eigen accent, een eigen ‘kleur’. Op dit moment is Pieter projectleider van het project gebiedsidentiteit Duin- en Bollenstreek. Vanuit een regionaal concept komen we hierbij tot een concreet plan voor bloemrijke bermen in 5 samenwerkende gemeentes. Het resultaat: een rijk en ‘biodivers’ netwerk en versterking van de uitstraling voor bewoners en bezoekers. Voor de provincie Zuid-Holland heeft Pieter verschillende ‘gebiedsprofielen’ opgesteld. Voor deze regio’s zijn de gebiedskwaliteiten zorgvuldig vastgelegd (kaart en beschrijvingen), met daaraan gekoppelde ambities. De gebiedsprofielen zijn voor de provincie een belangrijk instrument voor de borging van ruimtelijke kwaliteit. Voor waterschap Vallei en Veluwe wordt in 2018 gewerkt aan een Blauwe Omgevingsvisie. Hiermee zet het waterschap de grote rol van water in een duurzame leefomgeving op de kaart door middel van een circulaire benadering.

Pieter's partners

  • Palmbout
  • Bosch Slabbers
  • Deltares
  • Rebel Group
  • RoyalHaskoning DHV
  • Marinus Kooiman
  • Simon Dona Stedenbouw

Pieter's opdrachtgevers

  • Provincie Zuid-Holland
  • Provincie Overijssel
  • Waterschap Rivierenland
  • Isala Delta (aannemerscombinatie Ruimte voor de Rivier IJsseldelta)
  • Besix

Projecten

Project

Hollands Buiten

  • Erfgoed
  • Landscaping
Project

Beatrixsluis

  • Landscaping
  • Infrastructuur
Project

Ruimte voor de Rivier IJsseldelta

  • Infrastructuur
  • Natuurontwikkeling
  • Water & Ruimte
Project

Living with the Bay

  • Duurzame Stad & Regio
  • Natuurontwikkeling
  • Water & Ruimte
Project

Windenergie Wieringermeer

  • Energie & Ruimte
Project

Inrichtings­plan Molenkade

  • Erfgoed
  • Natuurontwikkeling
  • Water & Ruimte
Project

Dijk­verbetering Hagestein - Opheusden

  • Erfgoed
  • Water & Ruimte
Project

Gebiedsvisie Kinderdijk

  • Erfgoed
  • Water & Ruimte
Project

Greater New Orleans Urban Water Plan

  • Duurzame Stad & Regio
  • Water & Ruimte
Project

Zand­motor

  • Natuurontwikkeling
  • Water & Ruimte
Project

Van zoute vijand naar zilte vriend

  • Natuurontwikkeling
  • Water & Ruimte
Project

Meesurfen op de zondvloed

  • Duurzame Stad & Regio
  • Water & Ruimte