• Locatie
  • Baarle, België
  • Schaal
  • S
  • Periode
  • 2017
  • Partners
  • Collectief Noord
  • Lama Landscape Architects
  • Maat Ontwerpers
  • Vont

In maart 2017 nam H+N+S in opdracht van de betrokken grondeigenaars en sociale huisvestingsmaatschappijen deel aan een workshop voor de ontwikkeling van een totaalvisie voor woonuitbreidingsgebied Noordhout in het landelijke Baarle nabij Gent. In een cocreatief proces werd naar meerwaarde voor het dorp gezocht bij het gecombineerd programma van sociale woonontwikkeling en een stadslandbouwproject.

Aanleiding

In de Structuurvisie 2030 van de stad Gent wordt aangegeven dat het woonuitbreidingsgebied in Baarle – als het wordt ontwikkeld - maximaal moet worden ontwikkeld voor sociale woningbouw. Daarnaast behoort het integreren van 3-5 ha. agrarisch gebied voor een stadsgericht landbouwproject tot het programma van deze zone.

Cocreatie

De nieuwe ontwikkeling creëert onrust in de buurt omdat de leefbaarheid van Baarle en het landelijke karakter van de gemeente mogelijk onder druk komt te staan. In samenspraak met alle stakeholders werd daarom gedurende de atelierweek een masterplan gemaakt voor de projectzone van 16,43 ha. Gedurende 1 week zijn liefst 3 bewonersavonden gehouden.

Co Workshop Baarle

Visie

We zien de ontwikkeling als hefboom voor verbetering van het gehele dorp: 1 + 1 = 3

Aanpak

Starten met een schone lei en alle stakeholders aan tafel vanaf het begin; dat is het fundament van de co-workshop. Onder meer de grondeigenaren, omwonenden, experten, beleidsmakers, dorpsbewoners en huisvestingmaatschappijen kwamen de eerste dag uitgebreid aan het woord en stonden het ontwerpteam gedurende de week bij in het scherpstellen van opgave en ambities.

Onderzoekend ontwerpen

Met aandacht voor aanwezige landschapselementen als een monumentale boom en een historische dreef, werd getracht uitdrukking te geven aan de aangescherpte opgave en uitgangspunten. Door onderzoekend te ontwerpen met behulp van een maquette werden al snel drie ruimtelijke scenario’s vooropgesteld en besproken met de stakeholders.

Een geslaagd plan

In het ontwerp is gezocht naar synergie tussen de meegegeven programma’s. Meerwaarde voor zowel buurt als dorp creëren met behoud van de dorpse identiteit staat hoog in het vaandel, evenals meerwaarde tussen de sociale woningbouw en het stadslandbouwproject. Iedereen profiteert mee van aanvullende voorzieningen, een verbeterde mobiliteit en een groene (ontmoetings)plek voor het dorp. Het nastreven van een gezonde sociale mix met variatie in koop-/huurwoningen voor een sociale/particuliere doelgroep vergroot daarnaast de kans op succesvol verweven.

Resultaat

Kapstok voor het dorp

Centrale plandrager van de nieuwe wijk is de luwe ‘dorpsas’: een nieuwe fiets- en wandelas ontkoppeld van de gevaarlijke verkeersaders waar het centrum van Baarle mee kampt. De dorpsas is een veilige alternatieve route en een groene drager die de woonwijken en voorzieningen in het dorp aaneen schakelt.

Lees het artikel over de zelfoogstboerderij

Centrale kouter

Door nieuwe wooneenheden te combineren in vijf aparte woonclusters van max. vier woonlagen kan er een grote open ruimte van landbouw in het centrum van het projectgebied worden vrijgespeeld. Terwijl het autoverkeer zich beperkt tot de toegangen van de woonclusters, als inprikkers, is het gebied zelf gevrijwaard van autoverkeer maar optimaal doorwaadbaar voor fietsers en voetgangers. Forse lindelanen definiëren de wereld van de bio-boerderij, waar ruimte is voor de teeltvelden en de centrale dorpshoeve met dorpswindmolen ten behoeve van de hele wijk.

Duurzaamheid als vanzelfsprekendheid

Energiebewustzijn en duurzaamheid  behoren haast vanzelfsprekend tot de uitgangspunten. In de nieuwe woonwijk van de 21e eeuw wordt uiteraard ingezet op passief bouwen, hernieuwbare energieopwekking en waterberging- en infiltratie in het openbaar domein. Maar de ambitie reikt verder wanneer ook buurbewoners, schoolkinderen en het ganse dorp actief kunnen deelnemen en profiteren van circulaire landbouwsysteem en de duurzame wijk. Met de dorpshoeve krijgt Baarle een voorbeeldboerderij op het gebeid van stadslandbouw, hernieuwbare energie en educatie.

Bekijk de website voor het resultaat

Meer weten? Wij hebben eraan gewerkt

Hank van Tilborg directeur, tuin- en landschapsarchitect
Heleen van Boxelaere Landschapsarchitect

Gerelateerd

Project

Landschappelijk Wonen

  • Landscaping
  • Duurzame Stad & Regio
Project

Wervik

  • Duurzame Stad & Regio